Ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει το
οδοιπορικό μας στα ιστορικά καφέ της Ιταλίας λόγω των ημερών είναι μια επίσκεψη στη
Βενετία.
Καρναβάλι. Οι φιγούρες που βλέπετε στη φωτογραφία είναι
από το Μουσείο της Σκάλας του Μιλάνου και είναι εμπνευσμένες από τα έργα του
Ιταλού συγγραφέα - κωμωδιογράφου Κάρλο Γκολντόνι (1707-1793) ο οποίος γεννήθηκε
στη Βενετία και έγραψε κωμωδίες χαρακτήρων.
Το Καρναβάλι της Βενετίας έχει τις ρίζες του
ίσως μέσα στο Μεσαίωνα. Ξεκίνησε μάλλον ως μια γιορτή μετά από μια στρατιωτική
νίκη. Σύμφωνα με τα αρχεία της πόλης καθιερώθηκε σύντομα ως επίσημη αργία το
1296. Σκοπός η φυγή από την καθημερινότητα και τις κοινωνικές δεσμεύσεις της
εποχής. Η ανωνυμία είναι αυτοσκοπός και εργαλείο της οι μάσκες που γίνονται
σιγά σιγά περίτεχνες. Η κοινωνία διέπεται από σφικτές κοινωνικές συμβάσεις, οπότε έπρεπε να βρεθεί μια έξοδος διαφυγής έστω
λίγες μέρες το χρόνο. Κολομπίνες, πιερότοι, μαρκήσιοι, μαρκησίες, καζανόβες με
υπέροχα ρούχα και ακόμα πιο υπέροχες μάσκες συνθέτουν το σκηνικό της γιορτής
που κρατά μέχρι την πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Όλη αυτή τη συνθήκη την αποδέχεται η καθολική εκκλησία ως μια
προστασία των κατοίκων από «μελλοντικές αγωνίες», ως εκτόνωση για τις μέρες της
νηστείας και της αποχής. Η χρήση μάσκας προσφέρει την ανωνυμία και προστατεύει
από την κοινωνική έκθεση τον κόσμο με τις ευλογίες της Εκκλησίας. Το καρναβάλι απαγορεύτηκε
το 1797 όταν κυριάρχησαν οι Αυστριακοί στην περιοχή και αναβίωσε το 1979 που ως
σήμερα προσελκύει εκατομμύρια κόσμου και προσπαθεί με έναν τρόπο να μεταφέρει
εικόνες αίγλης, κεφιού, πολυτέλειας, τέχνης και ανωνυμίας! Ότι συμβαίνει κατά
τη διάρκεια του Καρναβαλιού στη Βενετία μένει στη Βενετία!
Μουσείο Σκάλας του Μιλάνου «οι Φιγούρες του Γκολντόνι»
Τα καφέ της Βενετίας έχουν να μας διηγηθούν
ιστορίες από έρωτες, φλερτ, χορό, γιορτή. 1720, ο Φλοριάνο Φραντσέσκονι
εγκαινιάζει το πρώτο του καφέ που λειτουργεί έως σήμερα. Γεννιέται το καφέ Φλοριάν.
Γίνεται πόλος έλξης για όλους τους επιφανείς όλων των Εποχών χωρίς αυτό να
θεωρηθεί υπερβολή. Θαμώνες του ο Καζανόβας ο μέγας εραστής, ο συγγραφέας Γκολντόνι ( είδαμε τις φιγούρες του), ο
συνθέτης Βάγκνερ που προτιμούσε να ακούει τη μουσική του στην ησυχία του επάνω
ορόφου, ο Βιβάλντι (συνθέτης των Τεσσάρων Εποχών), ο Μότσαρτ, ο Λόρδος Βύρων, ο
Ούγκο Φόσκολο, ο Κάρολος Ντίκενς, ο Γκαίτε, ο Χέμινγουεϊ. Το προτιμούν όλοι οι
διάσημοι του κόσμου ακόμα και σήμερα. Οι έξι χώροι του είναι διακοσμημένοι από
διαφορετικούς καλλιτέχνες. Το καφέ έχει μια ιστορική πρωτιά. Εδώ έγινε η πρώτη Μπιενάλε
της Βενετίας. Κάθε μια αίθουσα έχει έναν διαφορετικό χαρακτήρα εμπνευσμένο από
διαφορετικά μέρη της Γης ή από αλληγορικές Ιστορίες. Έτσι έχουμε την Αίθουσα
της Ανατολής, την Κινεζική Αίθουσα, την Αίθουσα της Γερουσίας που μέσα από τους
πίνακες του Κάζα βγαίνει το μήνυμα πως οι λαοί διδάσκονται από την Πρόοδο και
τον Πολιτισμό. Σε αυτή την αίθουσα ξεκίνησε η Μπιενάλε. Θα συναντήσουμε την
Αίθουσα των Επιφανών Ανδρών με τα πορτραίτα διάσημων Βενετσιάνων όπως ο
Γκολντόνι, ο Μάρκο Πόλο, ο ζωγράφος Τιτσιάνο. Μετά είναι η Αίθουσα των Εποχών ή
αλλιώς Αίθουσα με τους Καθρέφτες που τη διακοσμούν γυναικείες φιγούρες
αναπαριστώντας τις Τέσσερις Εποχές. Τον 20ο αιώνα προστίθεται μια
ακόμα Αίθουσα σε στυλ Αρ Νουβό. Η πλατεία του Αγίου Μάρκου στην οποία βρίσκεται
το καφέ γεμίζει μουσική, αρωματικό καφέ και πολλές φέτες ιστορίας από αυτά τα
300 χρόνια που λειτουργεί το Καφέ Φλοριάν.
Πολλές φορές έχουμε προβληματιστεί αν όντως ο Πολιτισμός
και η Τέχνη θα πρέπει να περιορίζονται σε μουσειακούς χώρους και σε αίθουσες
αφιερωμένες απολύτως για αυτό το σκοπό, να τα υπηρετούν. Τις ιστορίες όμως τις
γράφουν οι άνθρωποι, ούτε ο Πολιτισμός, ούτε η Τέχνη δε θα μπορούσαν να ευημερήσουν
και να αναπτυχθούν χωρίς φωτισμένους, καινοτόμους, δημιουργικούς ανθρώπους. Για
μένα αυτοί που άνοιξαν αυτά τα ιστορικά καφέ στις πόλεις που επισκεφτήκαμε πρόσφεραν
στους σύγχρονούς τους αλλά και στις μετέπειτα γενιές κομμάτι ιστορίας
παραδίδοντας μαθήματα έμπνευσης, δημιουργικότητας και πρωτοτυπίας. Γιατί το να
καταφέρνεις να μαζεύεις φωτεινά μυαλά στους κόλπους σου, δίνοντας τη δυνατότητα
της χαλάρωσης, βοηθώντας τη γέννηση ιδεών, δεν το λες και λίγο.
Μέχρι την επόμενη ιστορία
μας σας εύχομαι από καρδιάς Καλή Σαρακοστή και να είστε όλοι καλά!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου